Hafif Kafa Travması
Prof. Dr. Yusuf Erşahin
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi
Pediatrik Nöroşirürji Bilim Dalı
İzmir
E-mail: ersahin@med.ege.edu.tr

Her yıl, 100.000 de 180 çocuk kafa travması geçirmekte bunların %80’i hafif kafa travmasıdır. Kafa travmalarının şiddeti ile ilgili sınıflama Glasgow Koma Skalasına (GKS) göre yapılmaktadır ve GKS skoru 13-15 olanlar hafif kafa travması olarak değerlendirilir.

Genelde hafif kafa travmalarında prognoz iyidir. Ancak hastaların %0.4-4’ünde geç dönemde kötüleşme ve ölüm meydana gelebilir.

Kafatasında kırık olması kırık olmayanlara göre cerrahi girişim olasılığını 20 kat artırmaktadır. Diğer bir çalışmada kırık olanlarda intrakranial hematom gelişme riski 3 kat daha fazla saptanmıştır.

Ancak kırık olmamasına rağmen intrakranial hematom gelişen hastalar da vardır. Değişik serilerde cerrahi girişim gerektiren patoloji gelişme oranı %13-56 arasında değişmektedir.

Direkt kraniografide kırık olmaması intrakranial lezyon riskini ekarte etmemektedir.

Küçük çocuklarda büyüklere göre daha fazla semptomatik intrakranial hasar gelişme olasılığı vardır. Küçük çocuk ve bebeklerin değerlendirilmesi de daha zordur ve BT çekilmesi için sedasyon gerekir.

Öyküdeki semptomların şiddeti ve fizik bulgular arttıkça, daha fazla görüntüleme yöntemlerine başvurmak gerekir.

Küçük çocuktaki her travmada istismar veya ihmal akla getirilmelidir.

Çocuklarda minör kafa travmalarından sonra serebral iskemik lezyonların görülmesi çok da nadir değildir.

Kafatası içinde beyinin akselerasyon/deselarasyonu ile lenticulostriate arterler özellikle travmaya duyarlıdır. Eğer tüm arter yırtılırsa ve bazal ganglionlar ve internal kapsül alanında hemoraji ortaya çıkar. Eğer sadece intimal hasar ve sonunda tromboz oluşursa, infarkt meydana gelir.

Glasgow outcome skalasına göre mükemmel olan hastalarda kognitif fonksiyonlar açısından o kadar iyi olmayabilmektedirler.

Özellikle daha önceden kafa travması geçiren çocuklarda, önceden öğrenme güçlüğü olanlarda, nörolojik , psikiyatrik veya ailesel problemleri olanlarda travmadan 3 ay sonra da problemlerin devam ettiği saptandı. Bu nedenle bu hastalar daha acil serviste belirlenmeli ve yakın takip edilmelidir.

Eve gönderme kriterleri

1. Ekstrakranial travma yok. Diğer yatış endikasyonları (örneğin tekrarlayan kusmalar) yok.

2. Çocuk kolaylıkla uyandırılabilir ve nörolojik bulgu yok.

3. İstismar ya da ihmal kuşkusu yok.

4. Sağlık merkezine yakın bir yerde ikamet etmekteler ve çocuğa bakanların gerektiğinde tekrar hastaneye getireceklerinden emin olma.